Semando vientos...

L'otru día fui a la manifestación del Día Les Lletres y prestóme abondo. Prestóme ver tanta xente distinto pasiando pel centru Uviéu col mesmu interés: que la nuesa llingua seya oficial y que los que somos asturfalantes –y quien quiera selo- tengamos los mesmos drechos que los demás falantes, seyan de la llingua que seyan.
Pero nun toi ciertu de dalgunes coses. Por exemplu, si tolos que tábemos glayando pol asturianu tamos ehí polo mesmo; esto ye, si tolos que participemos na manifestación tenemos nidio que l'asturianu nun ye solo una llingua, sinón que ye una parte perimportante de la nuesa identidá como persones.
Ta perclaro que l'asturianu ye perbona ferramienta pa comunicar cualesquier cosa, poro, tamién tenemos de tener presente que ye una parte de la nuesa xenética, entendía esta como esperiencia vital, de la biografía de nueso, de la nuestra hestoria.
Munchos de los que güei mos esmolecemos por que la llingua asturiana siga viva somos herederos direutos del campu asturianu. De campesinos qu'antaño dexaron les sos tierres y colaron pa les ciudaes del centru d'Asturies a participar d'una nueva actividá económica, la industrialización. Mecanización de la vida qu'amenorgó la nuesa identidá, la casería, pa metemos de llenu nuna realidá nueva; común al restu'l mundu, au les vieyes costumes nun teníen llugar y onde los paisanos de siempres yeren babayos ensin cultura.
Anguaño reclamamos la oficialidá y damos muncha importancia a que la sociedá asturiana s'implique nesti procesu llexítimu. Tanto mos esmolecemos nello que cuanta más xente tea pola oficialidá meyor. Ye bien cierto qu'esto ye asina, pero nesti procesu de prestixar la nuesa llingua tamos dando-y demasiada importancia a les "figures del asturianu", a los "star system" de la llingua. Claro que ye bono qu'heba xente importante que tea pola llingua, pero esto m'esmolez porque teo mieu que tres esti interés culturizador s'escuendan prexuicios.
Nun ye más importante que fale un profesor d'universidá n'asturianu, por muncho que-yos manque a dalgunos, qu'un paisanu de pueblu. Tan importante ye la xente que llinda les vaques n'Asturianu, que l'eruditu que da la clas na nuesa llingua. Ganao ye too.
Mira-y lo que vos digo: pa prestixar una llingua nun hai qu'escaecer a una parte los sos falantes nin una parte de la nuesa cultura.
Ún de los postreros llibros que merqué, fago un incisu, fue'l cartafueyu normativu sobre interné. L'asturianu tien de tar en toles estayes de la vida y la rede nun tien de ser menos, pero nun mos confundamos: esto nun quita pa que l'asturianu del campu tenga la mesma importancia que la llingua de les nueves teunoloxíes. L'asturianu nun val solo pa la vida campesina, pero val pa ella y lleva valiendo amunchayá.
Nel casu l'asturianu bien de coses-yos debemos a les persones que nos pueblos siguieron falando como güei queremos falar. Ye guapo que s'escriban llibros n'asturianu, que se fagan programes n'asturianu, qu'heba estrelles del asturianu... Pero más importante ye, polo menos asina lo diz la hestoria, que se fale a les vaques na nuesa llingua. Esto postrero ye sincero.